Zakat Pendapatan di Malaysia

Panduan Lengkap & Rasmi (2026)

Zakat pendapatan merupakan antara kewajipan zakat yang paling kerap ditanya oleh umat Islam di Malaysia. Dengan perubahan gaya hidup, pekerjaan moden, serta sistem gaji dan elaun, ramai yang tertanya-tanya: adakah pendapatan bulanan wajib dizakatkan, bagaimana cara kira yang betul, dan bila perlu dibayar?

Panduan ini disediakan sebagai rujukan lengkap zakat pendapatan di Malaysia, berdasarkan fatwa semasa, amalan institusi zakat negeri, dan kaedah pengiraan yang diterima pakai secara rasmi.

Ringkasan Pantas

• Kadar zakat pendapatan: 2.5%

• Wajib jika cukup nisab

• Boleh dibayar bulanan atau tahunan

• Terpakai kepada gaji, bonus, elaun, komisen & pendapatan bebas

Apa Itu Zakat Pendapatan?

Zakat pendapatan ialah zakat yang dikenakan ke atas hasil pendapatan yang diperoleh oleh seseorang Muslim melalui pekerjaan, perkhidmatan, kepakaran, atau aktiviti yang halal.

Di Malaysia, zakat pendapatan merangkumi:

• Gaji bulanan

• Elaun & bonus

• Komisen

• Bayaran profesional (doktor, jurutera, peguam)

• Pendapatan freelancer & gig worker

• Pendapatan kontrak & sementara

Zakat ini tergolong dalam kategori zakat harta, dan pengurusannya tertakluk kepada fatwa negeri masing-masing.

Hukum & Dalil Zakat Pendapatan (Malaysia)

Hukum Zakat Pendapatan

Di Malaysia, zakat pendapatan adalah wajib bagi umat Islam yang memenuhi syarat, berdasarkan keputusan Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan dan fatwa negeri-negeri.

Walaupun istilah “zakat pendapatan” tidak disebut secara literal dalam al-Quran, kewajipannya disandarkan kepada qiyas (analogi) daripada zakat harta dan zakat hasil usaha.

Dalil Umum

Firman Allah SWT:

“Ambillah zakat daripada sebahagian harta mereka…”
(Surah At-Taubah: 103)

Para ulama kontemporari bersepakat bahawa pendapatan moden adalah hasil usaha yang termasuk dalam kategori harta yang berkembang (mal mustafad).

Amalan di Malaysia

Institusi zakat seperti:

• Lembaga Zakat Selangor (LZS)

• Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP)

• Zakat Pulau Pinang, Zakat Johor dan lain-lain

Siapa Wajib Membayar Zakat Pendapatan?

Seseorang wajib membayar zakat pendapatan jika memenuhi semua syarat berikut:

1. Islam

2. Merdeka

3. Pendapatan halal

4. Pendapatan mencapai nisab

5. Pemilikan sempurna ke atas pendapatan

Siapa yang biasanya tertakluk?

• Pekerja sektor awam & swasta

• Pekerja kontrak

• Freelancer & peniaga kecil

• Individu berpendapatan tetap atau tidak tetap

Jika pendapatan tidak mencapai nisab, maka tidak wajib, tetapi digalakkan bersedekah.

Nisab & Haul Zakat Pendapatan

Apa Itu Nisab?

Nisab ialah paras minimum pendapatan yang mewajibkan zakat. Di Malaysia, nisab zakat pendapatan biasanya disandarkan kepada nilai 85 gram emas semasa.

Nilai nisab:

• Berbeza mengikut harga emas semasa

• Dikemas kini oleh institusi zakat negeri
  
  

Perlu Tunggu Haul?

Untuk zakat pendapatan:

• Tidak wajib tunggu haul setahun

• Boleh dibayar sebaik sahaja menerima pendapatan

• Atau dikumpulkan dan dibayar secara tahunan

Ini memudahkan pembayar zakat dan mengelakkan tertunggak.

Kadar Zakat Pendapatan (2.5%)

Kadar zakat pendapatan di Malaysia ialah:

2.5% daripada pendapatan yang layak dizakatkan

Kadar ini selaras dengan:

• Zakat emas & perak

• Zakat harta simpanan
  
  

Pengiraan boleh dibuat sama ada:

• Pendapatan kasar

• Pendapatan bersih (selepas tolakan dibenarkan)

Bergantung kepada kaedah yang dipilih dan amalan negeri.

Cara Kira Zakat Pendapatan (Ringkas & Mudah)

Formula Asas

Pendapatan Layak × 2.5%


Contoh Ringkas

Jika pendapatan bulanan:

• Gaji: RM5,000

• Jumlah setahun: RM60,000

• Cukup nisab

Zakat pendapatan:

RM60,000 × 2.5% = RM1,500 setahun

Boleh dibayar:

• RM125 sebulan
  atau

• RM1,500 sekaligus

Untuk pengiraan terperinci (tolakan KWSP, tanggungan, hutang) → gunakan kalkulator zakat pendapatan.

Bila & Bagaimana Membayar Zakat Pendapatan?

Bila Perlu Bayar?

• Setiap kali menerima pendapatan

• Secara bulanan (paling digalakkan)

• Atau tahunan sebelum cukup setahun

Cara Pembayaran

Di Malaysia, zakat pendapatan boleh dibayar melalui:

• Portal rasmi institusi zakat negeri

• Potongan gaji majikan

• Aplikasi mudah alih zakat

• Kaunter zakat

• Perbankan internet

Niat zakat boleh dilakukan dalam hati ketika pembayaran.

Senarai Negeri & Institusi Zakat di Malaysia

Setiap negeri mempunyai institusi zakat masing-masing:

• Selangor – Lembaga Zakat Selangor (LZS)

• Wilayah Persekutuan – MAIWP

• Johor – Majlis Agama Islam Johor

• Pulau Pinang – Zakat Pulau Pinang

• Perak – MAIPk

• Negeri Sembilan – MAINS

• Kedah, Kelantan, Terengganu, Pahang, Melaka, Sabah, Sarawak

Kadar, nisab dan kaedah bayaran adalah hampir seragam, namun tertakluk kepada keputusan negeri.

Soalan Lazim (FAQ) Zakat Pendapatan

Adakah gaji kecil wajib bayar zakat?

Jika tidak mencapai nisab, maka tidak wajib.

Jika majikan potong zakat, masih perlu niat?

Ya. Niat tetap wajib, walaupun melalui potongan gaji.

Bolehkah bayar zakat pendapatan bulanan?

Ya. Malah digalakkan untuk elak tertunggak.

Zakat pendapatan sama dengan cukai?

Tidak. Zakat ialah ibadah, cukai ialah tanggungjawab negara. Kedua-duanya berbeza.

Rujukan Fatwa & Sumber Rasmi

Panduan ini disusun berdasarkan rujukan berikut:

• Fatwa Jawatankuasa Kebangsaan

• Fatwa Negeri-negeri di Malaysia

• Garis panduan LZS & MAIWP

• Amalan institusi zakat rasmi

Nota: Artikel ini bersifat pendidikan. Untuk pengesahan khusus, rujuk institusi zakat negeri anda.