Jenis-Jenis Zakat Dalam Islam: Panduan Lengkap di Malaysia
Dikemas kini: 3 Oktober 2026. Nisab dan kadar merujuk pengumuman Lembaga Zakat Selangor.
Jawapan ringkas
Zakat terbahagi kepada dua: zakat fitrah, yang wajib bagi setiap Muslim pada bulan Ramadan sebelum solat Aidilfitri, dan zakat harta, iaitu zakat atas pendapatan, simpanan, emas, ASB, KWSP, saham, perniagaan dan harta lain.
Kebanyakan zakat harta dikenakan 2.5% apabila cukup nisab. Nisab zakat Selangor bagi Julai hingga Disember 2026 ialah RM38,748 (sumber: Lembaga Zakat Selangor). Pilih jenis zakat dalam jadual di bawah untuk terus ke panduan dan kalkulatornya.
BayarZakat2u dikendalikan oleh Pusat Pendidikan Al Hikmah (Maahad Tahfiz Al Hikmah), Penolong Amil IPIS lantikan Lembaga Zakat Selangor (Kod PA 2291).Semak dalam senarai rasmi Panel LZS. Kadar dan nisab zakat di halaman ini merujuk Lembaga Zakat Selangor.
Apakah jenis-jenis zakat yang wajib dibayar oleh umat Islam?
Secara umum, zakat terbahagi kepada zakat fitrah dan
zakat harta. Zakat harta pula merangkumi beberapa
jenis mengikut sumber pendapatan, simpanan dan harta yang dimiliki.
Ringkasan:
Di Malaysia, antara jenis zakat yang biasa ditunaikan ialah
zakat fitrah, zakat pendapatan, zakat wang simpanan,
zakat perniagaan, zakat emas, zakat saham, zakat KWSP,
zakat ASB, zakat pelaburan, zakat takaful, zakat pertanian,
zakat ternakan dan beberapa kategori harta atau pendapatan
lain yang tertakluk kepada ketetapan syariah serta negeri.
Tidak semua orang wajib membayar semua jenis zakat.
Kewajipan bergantung kepada jenis harta atau pendapatan
yang dimiliki serta syarat seperti nisab
dan haul, mengikut jenis zakat dan
ketetapan pihak berkuasa zakat negeri.
Zakat ialah salah satu daripada lima Rukun Islam dan merupakan
kewajipan bagi Muslim yang memenuhi syarat-syarat yang ditetapkan
dalam syariah.
Dari sudut istilah, zakat merujuk kepada kewajipan mengeluarkan
sebahagian daripada harta tertentu kepada golongan yang berhak
menerimanya, iaitu asnaf, mengikut syarat dan kadar yang telah
ditetapkan.
Dalam konteks Malaysia, jenis harta yang dikenakan zakat serta
kaedah pengiraan boleh berbeza mengikut kategori harta dan
ketetapan institusi zakat negeri.
Apakah 2 Kategori Utama Zakat?
1. Zakat Fitrah
Zakat fitrah ialah zakat yang wajib ditunaikan oleh
Muslim yang memenuhi syarat pada bulan Ramadan sebelum
solat sunat Aidilfitri, mengikut ketetapan negeri masing-masing.
Jumlah zakat fitrah biasanya ditetapkan berdasarkan
kadar yang diumumkan oleh pihak berkuasa agama atau
institusi zakat negeri.
2. Zakat Harta
Zakat harta ialah zakat yang berkaitan dengan harta,
pendapatan atau aset tertentu yang dimiliki oleh seseorang
Muslim apabila memenuhi syarat yang ditetapkan.
Antara contoh zakat harta ialah zakat pendapatan,
zakat simpanan, zakat perniagaan, zakat emas, zakat saham,
zakat KWSP dan zakat pelaburan.
Jenis-Jenis Zakat Harta di Malaysia
1. Zakat Pendapatan
Zakat pendapatan ialah zakat yang berkaitan
dengan pendapatan yang diperoleh daripada pekerjaan atau
sumber pendapatan yang halal.
Contohnya termasuk gaji, upah, elaun, bonus, komisen,
pendapatan profesional dan sumber pendapatan lain yang
tertakluk kepada ketetapan zakat.
Zakat emas berkaitan dengan pemilikan emas
yang memenuhi syarat tertentu seperti nisab dan haul,
bergantung kepada jenis emas dan ketetapan institusi zakat.
Ini termasuk perbezaan antara emas yang disimpan dengan
emas perhiasan yang digunakan, kerana kaedah pengiraannya
boleh berbeza.
Zakat perak dikenakan ke atas pemilikan
perak apabila memenuhi syarat nisab dan haul yang berkaitan.
Nilai nisab dan kaedah pengiraan hendaklah dirujuk kepada
ketetapan pihak berkuasa zakat negeri.
6. Zakat Saham
Zakat saham berkaitan dengan pemilikan
saham atau pelaburan saham yang tertakluk kepada zakat.
Cara pengiraan boleh berbeza bergantung kepada jenis
pelaburan, tujuan pemilikan dan kaedah yang digunakan.
Ketahui lebih lanjut mengenai
zakat saham
sebelum membuat pengiraan.
7. Zakat KWSP
Zakat KWSP berkaitan dengan simpanan atau
pengeluaran daripada Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP)
yang tertakluk kepada zakat mengikut keadaan dan ketetapan
semasa.
Jika anda baru mengeluarkan simpanan KWSP, semak dahulu
kaedah pengiraan yang digunakan sebelum membuat bayaran.
Zakat ASB berkaitan dengan pelaburan
Amanah Saham Bumiputera (ASB) yang dimiliki oleh pelabur Muslim.
Kaedah pengiraan zakat ASB boleh melibatkan nilai pelaburan
dan hasil atau agihan berkaitan, bergantung kepada kaedah
dan ketetapan yang berkuat kuasa.
Jika anda mempunyai pelaburan ASB, lihat panduan
cara kira zakat ASB
dan semak kaedah yang sesuai.
9. Zakat Pelaburan
Zakat pelaburan boleh berkaitan dengan
pelaburan tertentu yang dimiliki oleh seseorang Muslim.
Jenis aset, tujuan pelaburan dan kaedah pengiraan perlu
dikenal pasti terlebih dahulu.
Jangan samakan semua pelaburan kerana kaedah pengiraan
zakat boleh berbeza mengikut jenis aset.
10. Zakat Takaful
Zakat takaful boleh berkaitan dengan
manfaat atau nilai tertentu dalam produk takaful yang
mempunyai unsur simpanan atau pelaburan, tertakluk kepada
syarat dan ketetapan yang berkaitan.
Jika anda mempunyai polisi takaful dengan komponen simpanan
atau pelaburan, semak jenis nilai yang sebenarnya tertakluk
kepada zakat.
11. Zakat Kripto
Zakat kripto merupakan topik yang semakin
mendapat perhatian apabila semakin ramai Muslim memiliki
aset digital seperti mata wang kripto.
Penentuan hukum dan kaedah pengiraan perlu mengambil kira
jenis aset digital, tujuan pemilikan dan ketetapan semasa
pihak berautoriti zakat.
12. Zakat Pertanian dan Tanaman
Zakat pertanian berkaitan dengan hasil
tanaman atau hasil pertanian yang memenuhi syarat tertentu.
Ia berbeza daripada zakat pendapatan atau zakat simpanan
kerana kaedah pengiraannya berkaitan dengan hasil pertanian.
13. Zakat Padi
Zakat padi ialah bentuk zakat pertanian
yang berkaitan dengan hasil tanaman padi apabila memenuhi
syarat yang ditetapkan.
14. Zakat Ternakan
Zakat ternakan berkaitan dengan pemilikan
haiwan ternakan seperti kambing, lembu atau unta apabila
memenuhi syarat yang ditetapkan dalam syariah.
15. Zakat Gratuiti
Zakat gratuiti boleh berkaitan dengan
bayaran atau manfaat tertentu yang diterima selepas
tamat perkhidmatan atau dalam keadaan tertentu.
Kaedah pengiraan perlu dirujuk berdasarkan jenis bayaran
yang diterima serta ketetapan zakat semasa.
Anda tidak semestinya perlu membayar semua jenis zakat.
Jenis zakat yang berkaitan bergantung kepada harta,
pendapatan dan keadaan kewangan yang anda miliki.
Jika Anda...
Zakat Yang Boleh Berkaitan
Menerima gaji dan pendapatan kerja
Zakat Pendapatan
Mempunyai wang simpanan yang mencukupi syarat
Zakat Simpanan
Mempunyai emas
Zakat Emas
Mempunyai pelaburan ASB
Zakat ASB
Menjalankan perniagaan
Zakat Perniagaan
Mempunyai saham atau pelaburan
Zakat Saham / Pelaburan
Menerima pengeluaran KWSP
Zakat KWSP
Mempunyai aset digital
Zakat Kripto
Penting:
Jadual di atas ialah panduan awal sahaja. Kewajipan sebenar
perlu ditentukan berdasarkan syarat zakat dan ketetapan
institusi zakat negeri yang berkaitan.
Apakah Perbezaan Zakat Fitrah dan Zakat Harta?
Perkara
Zakat Fitrah
Zakat Harta
Asas
Berkaitan diri individu Muslim
Berkaitan harta / pendapatan tertentu
Masa
Bulan Ramadan hingga sebelum solat Aidilfitri mengikut ketetapan
Bergantung kepada jenis zakat
Contoh
Zakat Fitrah
Pendapatan, simpanan, emas, saham, perniagaan
Kadar
Ditetapkan mengikut negeri
Bergantung kepada jenis harta dan kaedah pengiraan
Apa Itu Nisab dan Haul?
Nisab
Nisab ialah paras minimum harta atau nilai
tertentu yang menjadi antara syarat kewajipan zakat bagi
jenis harta yang berkaitan.
Nilai nisab boleh berubah mengikut harga emas dan ketetapan
institusi zakat negeri.
Haul
Haul merujuk kepada tempoh pemilikan harta
selama tempoh tertentu bagi jenis zakat yang mensyaratkannya.
Tidak semua jenis zakat mempunyai kaedah haul yang sama.
Oleh itu, jangan menggunakan satu formula yang sama untuk
semua jenis zakat.
Berapakah Kadar Zakat?
Bagi banyak kategori zakat harta, kadar yang biasa digunakan
ialah 2.5%, tetapi kaedah pengiraan dan asas
yang dikenakan kadar tersebut boleh berbeza mengikut jenis zakat.
Sebagai contoh, pengiraan zakat pendapatan tidak semestinya
sama dengan pengiraan zakat emas, zakat perniagaan atau
zakat pertanian.
Jangan terus darab 2.5% untuk semua harta.
Kenal pasti jenis zakat terlebih dahulu, kemudian gunakan
kaedah pengiraan yang sesuai.
Bagaimana Cara Kira Zakat?
Cara pengiraan bergantung kepada jenis zakat yang hendak
ditunaikan.
Kenal pasti jenis harta atau pendapatan.
Semak syarat kewajipan zakat.
Semak nilai nisab semasa jika berkaitan.
Tentukan tempoh haul jika diperlukan.
Gunakan kaedah pengiraan khusus untuk jenis zakat tersebut.
Jika anda menunaikan zakat di Selangor, anda perlu merujuk
ketetapan Lembaga Zakat Selangor (LZS)
bagi kadar, nisab, kaedah pengiraan dan urusan pembayaran
yang berkaitan.
Nilai nisab tidak semestinya sama sepanjang masa dan boleh
berubah mengikut harga emas serta ketetapan semasa.
Oleh itu, elakkan menggunakan angka nisab lama tanpa
menyemak nilai semasa sebelum membuat pengiraan.
Cara Bayar Zakat Secara Online
Selepas mengetahui jenis zakat dan jumlah yang perlu
ditunaikan, pembayaran boleh dilakukan melalui saluran
pembayaran zakat yang disediakan oleh institusi zakat
yang berkaitan.
Bagi pembayar di Selangor, pastikan pembayaran dibuat
melalui saluran yang sah dan anda menyimpan resit
pembayaran untuk rekod.
Adakah Bayaran Zakat Mendapat Rebat Cukai?
Di Malaysia, bayaran zakat oleh individu Muslim boleh
berkaitan dengan rebat cukai pendapatan
tertakluk kepada syarat dan peruntukan cukai yang
ditetapkan oleh LHDN.
Simpan resit bayaran zakat sebagai bukti pembayaran
dan rujuk ketetapan LHDN bagi tahun taksiran yang
berkaitan.
Kalkulator Zakat Mengikut Jenis
Gunakan panduan dan kalkulator yang berkaitan dengan
jenis harta atau pendapatan anda:
Secara umum, zakat terbahagi kepada zakat fitrah dan
zakat harta. Zakat harta pula merangkumi kategori seperti
zakat pendapatan, simpanan, perniagaan, emas, saham,
KWSP, ASB, pelaburan dan kategori harta lain yang
memenuhi syarat zakat.
Apakah 2 jenis zakat yang utama?
Dua kategori utama ialah zakat fitrah
dan zakat harta.
Adakah semua orang wajib membayar semua jenis zakat?
Tidak. Seseorang hanya perlu menunaikan zakat yang
berkaitan dengan keadaan diri dan harta yang dimiliki
apabila syarat kewajipan dipenuhi.
Adakah zakat pendapatan sama dengan zakat simpanan?
Tidak. Zakat pendapatan dan zakat simpanan ialah
kategori yang berbeza dan mempunyai kaedah pengiraan
serta syarat yang perlu dirujuk secara berasingan.
Adakah zakat emas sama dengan zakat simpanan?
Tidak. Emas dan wang simpanan ialah dua jenis harta
yang berbeza dan kaedah pengiraan zakat perlu dirujuk
berdasarkan kategori masing-masing.
Berapa kadar zakat yang perlu dibayar?
Banyak kategori zakat harta menggunakan kadar 2.5%,
tetapi asas pengiraan berbeza mengikut jenis zakat.
Oleh itu, jangan menggunakan formula yang sama untuk
semua kategori.
Adakah nisab zakat sama di seluruh Malaysia?
Tidak semestinya. Nilai nisab dan ketetapan pengiraan
boleh berbeza mengikut negeri dan tempoh semasa.
Jika anda membayar zakat di Selangor, rujuk ketetapan
Lembaga Zakat Selangor.
Bolehkah saya bayar zakat secara online?
Ya. Anda boleh menggunakan saluran pembayaran zakat
secara dalam talian yang disediakan oleh institusi
zakat yang berkaitan.
Tidak pasti jenis zakat yang perlu ditunaikan?
Mulakan dengan mengenal pasti sumber pendapatan
dan harta yang anda miliki, kemudian gunakan
panduan serta kalkulator yang berkaitan.
Pastikan anda merujuk ketetapan institusi zakat
negeri bagi mendapatkan kaedah dan nilai semasa
yang tepat.
